BD000017 Inzetten op sterke partnerschappen en de coördinatie van geïntegreerde gebiedsprogramma's voor de strategische gebieden van Oost-Vlaanderen

Recent erkende Vlaanderen vier Nationale Parken en vijf Landschapsparken. Oost-Vlaanderen telt er maar liefst drie: Landschapspark Vlaamse Ardennen, Nationaal Park Scheldevallei en Landschapspark Zwinstreek (inclusief Oost-Vlaams Krekengebied). Elk Vlaams park heeft een uniek karakter met bijzondere natuur, landschap en erfgoed.

De Provincie is medeoprichter van deze parken en helpt om de Operationele Plannen voor deze strategische gebieden uit te voeren. We realiseren mee de speerpunten van de parken rekening houdend met het provinciaal bovenlokaal beleid voor natuur, landbouw en platteland, erfgoed, Europa, ruimtelijke planning, …Tegelijk verhogen we de kwaliteit en zien we de parken als actieve partner van provinciale erfgoedsites, recreatiedomeinen, educatiecentra, natuurdomeinen en bossen in het gebied. Ten slotte coördineren we deze gebieden om dit alles te versterken, integreren en af te stemmen met andere bovenlokale ruimtelijke uitdagingen zoals kernversterking, energie, circulariteit, …

We zijn ook mede-initiatiefnemer van het door Unesco erkende Geopark Schelde Delta, een uniek grensoverschrijdend estuarium waarvan de noordelijke helft van Oost-Vlaanderen deel uitmaakt, net als de volledige provincie Zeeland en delen van de provincies Noord-Brabant, Antwerpen en West-Vlaanderen. De provincies beheren dit Geopark Schelde Delta samen met de betrokken gebiedswerkingen, lokale besturen en andere partners. 

Geoparken vertellen vanuit geologisch erfgoed, het bodemarchief, het landschap, de natuur, de cultuurhistorie en archeologie een verhaal over verleden en heden, met de blik op een duurzame toekomst. Het Unesco-label is een kwaliteitskeurmerk dat we mee uitdragen en waar mogelijk integreren en beleefbaar maken in onze provinciale eigendommen.

Aan sommige acties onder dit actieplan is nog geen budget gekoppeld. Zodra een actie een (door)start krijgt, worden de nodige budgetten daarvoor verschoven binnen de kredieten gekoppeld aan de beleidsdoelstelling.

De werking van het parkbureau van het Nationaal Park Scheldevallei werd ondersteund. Er werd een samenwerkingsovereenkomst gesloten rond evenementen in het park. De opmaak van de geïntegreerde openruimtevisie loopt volop.

Binnen de Vlaamse Ardennen werden prioriteiten en initiatieven in uitvoering van het operationeel plan en het meerjarenplan uitgewisseld en versterkt. Een subsidieaanvraag voor een strategisch project werd ondersteund. De opmaak van de geïntegreerde gebiedsvisie kon nog niet worden opgestart.

Ook in de Zwinstreek werd het parkbureau ondersteund. Een personeelslid werd ter beschikking gesteld vanuit de provincie. Het klimaatfondsproject 'Samenwerking op peil' werd goedgekeurd en voorbereid. Het Interregproject ZwinQuest is van start gegaan.

Project Gentse Kanaalzone is een gebiedsgericht geïntegreerd project en een samenwerkingsverband tussen het Vlaams Gewest, de Provincie Oost-Vlaanderen, Stad Gent, Evergem, Zelzate en North Sea Port. Project Gentse Kanaalzone coördineert de uitvoering van het strategisch plan ‘Wel-varende kanaalzone – kwalitatieve groei vóór de nieuwe zeesluis en in stroomversnelling erna’ als gebiedsprogramma. Project Gentse Kanaalzone beoogt een duurzame economische ontwikkeling, een volwaardig functioneren van de haven, een behoorlijke milieukwaliteit en een goede woon- en leefsituatie in en grenzend aan de kanaalzone. We staan als stichtende partner verder in voor de inhoudelijke en financiële ondersteuning van het project Gentse Kanaalzone.

De Vlaams-Nederlandse haven North Sea Port is één van de belangrijkste toegangspoorten in Europa. Het North Sea Port District is daarom een regio van enorm strategische waarde op vlak van welvaartscreatie. Het havengebied heeft daarbij een grote potentie om een bijdrage te leveren aan de energietransitie. Tegelijkertijd kent de regio grote uitdagingen rondom de leefbaarheid, bereikbaarheid, bescherming van open ruimte en het komen tot een klimaatrobuust watersysteem. Deze uitdagingen stoppen niet bij de landsgrenzen, maar vereisen een grensoverstijgende, gebiedsgerichte en geïntegreerde samenwerking. We realiseren samen met de partners (Benelux Grensoverschrijdende Territoriale Samenwerking (BGTS), Provincie Zeeland, Vlaanderen en het Rijk) de sleutelprojecten vanuit de gezamenlijke uitvoeringsagenda voor het district. We werken hiervoor aan een toekomstbestendige governancestructuur. We ondersteunen de inhoudelijke en secretariaatswerking van de BGTS North Sea Port District.

Aan sommige acties onder dit actieplan is nog geen budget gekoppeld. Zodra een actie een (door)start krijgt, worden de nodige budgetten daarvoor verschoven binnen de kredieten gekoppeld aan de beleidsdoelstelling.

De governance structuur voor het North Sea port District werd uitgewerkt (NSPD tafel, gebiedsbureau, BGTS en werkingen aan de Vlaamse en Nederlandse kant). De NSPD tafel kwam voor een eerste maal samen om de uitvoeringsagenda met de strategische sleutelprojecten voor het district af te stemmen. Het gebiedsbureau kwam tweewekelijks samen. 

De BGTS NSPD werd verder uitgebouwd met een verhoging van de capaciteit van het secreatariaat. Binnen de BGTS werking werd het Interregproject GO North Sea Port District verder uitgevoerd. De demowerking werd verder gezet met een gemeenschappelijke huisstijl voor de koppelingsgebieden en een opstart van de snelle bus Gent-Terneuzen als resultaat. De voorbereiding van het feestjaar 2027 (200 jaar kanaal Gent-Terneuzen) loopt volop. 

Binnen de projecten van het NSPD speelt de provincie een trekkersrol op vlak van wonen en ruimte voor economie. Er werden stappen gezet naar de effectieve realisatie van een woonmonitor voor het district. Als co-trekker wordt gewerkt aan uitbouw van de processtructuur voor het sleutelproject ruimte voor economie en energie. 

De werking van het Project Gentse Kanaalzone werd opnieuw meerjarig verzekerd door het afsluiten van een samenwerkingsovereenkomst 2026-2031. De verschillende overlegorganen kwamen structureel samen. Er werd inhoudelijke focus gelegd op de realisatie van het Raamplan Fiets, de voorlopige Zuidelijke Havenring, het GRUP Zelzate Oost en de reorganisatie van het Langerbrugge-Eiland. Het milieuklachtenmeldpunt werd verdergezet en er werd een plan van aanpak opgestart voor de luchtkwaliteit van de Gentse Kanaalzone 2030. 

De Dendervallei kent belangrijke uitdagingen op vlak van demografie, economie, open ruimte en klimaat. Sinds 2020 werken we samen met de Vlaamse overheid en de Dendergemeenten via T.OP Dender om deze grote uitdagingen geïntegreerd aan te pakken. Via gedeelde visies en actieplannen bundelen we investeringen strategisch en forceren we met de drie bestuursniveaus een trendbreuk na jaren van onderinvestering en uitblijvende uitvoering. 

We sturen samen met Departement Omgeving het programma aan (programmaregie en -plan, uitvoeringsprogramma 2024-2026-2030), ondersteunen de Vlaamse partners (Departement Omgeving, Vlaamse Waterweg nv, Agentschap Natuur & Bos, Vlaamse Milieumaatschappij, …) bij de coördinatie van de lopende werven, nemen een deel van de uitvoeringsprojecten op en zetten nieuwe werven en hefboomprojecten in gang. 

De komende jaren zetten we volop in op de uitvoering van Werf 1: Ruimte voor Water Dendervallei en Werf: 2 Groenblauwe Denderflanken. Daarnaast willen we een derde Werf opstarten rond de transformatie van strategische hefboomplekken in de bebouwde ruimte en blijven we de Dendergemeenten helpen bij de initiatie en financiering van lokale hefboomprojecten, ambitieuze projecten door lokale coalities die op korte termijn tastbare bijdragen leveren.

Aan sommige acties onder dit actieplan is nog geen budget gekoppeld. Zodra een actie een (door)start krijgt, worden de nodige budgetten daarvoor verschoven binnen de kredieten gekoppeld aan de beleidsdoelstelling.

We voltooien de uitvoering van uitvoeringsprogramma 1.0 (2024-2026). Voor enkele projecten in opstart werden samenwerkingsovereenkomsten (Denderknoop) afgerond, of zijn deze in ontwerp (Doortocht Ninove, Fabelta site, ...).

Tegelijk leggen we de laatste hand aan de opmaak van uitvoeringsprogramma 2.0 (2026-2030). Hiervoor werden maximaal Vlaamse, provinciale en lokale middelen gebundeld tot een geïntegreerde investeringsagenda. Tegelijk zochten we naar bijkomende budgetten voor verschillende Vlaamse en provinciale projecten (LIFE, European Urban Initiative, ...), waarvan sommige aanvragen zijn goedgekeurd, andere aanvragen lopen nog. 

Daarnaast bouwden we verder aan een Werf 3 rond strategische transformatieplekken. We verkenden focus rond sociaal en betaalbaar wonen en versterking economisch weefsel.