BD000015 Erfgoed koesteren via kennisoverdracht, bewaring en het versterken van de publieksbeleving

Heel wat eigenaars van onroerend erfgoed doen graag beroep op de expertise van Monumentenwacht om (veelal preventief) inspecties te doen en advies te verlenen, en waar nodig eerstelijnshulp te bieden. Zo vermijden eigenaars en beheerders grote kosten en kunnen ze hun waardevol erfgoed in goede staat houden. Het belang van dit preventieve en kostenbesparende onderhoud zal de komende jaren alleen maar toenemen. Daarom versterken we deze dienstverlening en de samenwerking met andere monumentenwachten en partners. De koepelorganisatie Monumentenwacht Vlaanderen vzw ondersteunt de provinciale monumentenwachters inhoudelijk en logistiek.

Onze actieve praktijkgerichte opdracht inzake preventieve erfgoedzorg werd vervuld door het uitvoeren van 174 inspecties en adviezen in de verschillende disciplines (bouwkunde, interieur, molens i.s.m. Mola, funerair erfgoed en varend erfgoed), gevolgd door het opmaken van adviesrapporten met bijhorende toelichting, incl. duurzaamheidstoets.

We willen het in erfgoed geïnteresseerde publiek (jong en oud) zo veel mogelijk verruimen en actief betrekken bij erfgoedzorg en -ontsluiting. Hiervoor nemen we actief deel aan grote publieksmomenten als archeologiedagen (een interprovinciaal initiatief), Molendagen en Open Monumentendag en zorgen we voor laagdrempelige belevingsinstrumenten zoals erfgoedsprokkels.

We ontwikkelen nieuwe toepassingen om erfgoedverhalen te vertellen en om leerrijke educatie aan te bieden. We stimuleren erfgoedactoren onder meer via projectsubsidies om hun publieksbereik te versterken en zetten ook in op doeltreffende en wervende communicatie. Via samenwerking met onder meer toerisme proberen we het draagvlak voor erfgoed te versterken.

Via de organisatie van of actieve deelname aan evenementen zoals erfgoeddag, Archeologiedagen 365, Molendag, de Vlaamse Ardennendag, de sectordag natuurinclusief bouwen ... met onze sites en diensten maakten we in 2026 opnieuw heel wat mensen warm om erfgoed te ontdekken en beleven.

We legden een focus op het bereiken van gezinnen met gerichte communicatie en we investeerden verder in sociale media (opstart Facebookpagina Baasrode en versterking Facebookpagina Mola).

Met de actieve deelname aan lokale evenementen met een bovenlokale uitstraling (Vlaams Ardennendag, vlooienmarkt Velzeke,...) konden we een ruimer publiek bereiken.

Met projecten zoals 'Krijt het verleden' (bodemarchief tijdelijk zichtbaar maken), een podcast over het erfgoed in Nieuwdonk en de erfgoedkruimel over de Hertsmeersmolen in de Moervaartvallei, stimuleerden we de erfgoedbeleving op een publieksvriendelijke manier op diverse locaties verspreid over de provincie.

We ondersteunen erfgoedbeheerders, zowel professionelen als liefhebbers, via een regulier aanbod en via maatwerk. Naast consulentschap en informatieverstrekking, bieden we depotfaciliteiten aan voor ex situ bewaring, versterken we ons erfgoedbomenproject en behouden zo streekeigen landschappelijk erfgoed, bieden we subsidies en een erfgoedprijs aan, en begeleiden we de neven – en herbestemming van waardevolle erfgoedgebouwen, voornamelijk kerken. Hergebruik met een actuele invulling én respect voor de erfgoedcomponent, zet de waarde van het erfgoed voor de omgeving extra in de verf. 

Het erfgoeddepot in Ename draaide op volle toeren en in het Entenproject kenden we een succesvol vermeerderings- en plantseizoen.

We ondersteunden de erfgoedsector via werkingssubidies en er werden ook vijf nieuwe projecten goedgekeurd. Een nieuw 'Kerk in het midden' traject is opgestart in Asper (Gavere).