BD000001 Samen slim werken aan een klimaatrobuust waterbeheer en een ambitieus waterbeleid

We willen ons watersysteem versneld klimaatrobuuster en veerkrachtiger maken. We doen dat vanuit het principe: 'Water ophouden waar het kan, water afvoeren waar het moet'. Dit houdt in dat we gecontroleerde overstromingsgebieden aanleggen, waterlopen verbreden, stuwen plaatsen, maar ook pompgemalen bouwen of renoveren. We reiken de hand naar de Polders en Wateringen en zetten een inhaalbeweging op gang om ook in die gebieden de waterveiligheid te verhogen. 

Naast wateroverlast verminderen, focussen we ook op waterschaarstebestrijding, onder meer door zones te bouwen waar we overtollig water ophouden en ter beschikking stellen bij droogte. We willen ook de belangrijkste vismigratieknelpunten wegwerken en de habitatkwaliteit van de waterlopen verhogen.

We willen met andere woorden de toename van de intensiteit en frequentie van waterschaarste en overstromingen maximaal beperken in de toekomst. We zetten extra mensen en middelen in om deze problematiek versneld aan te pakken.

Er zijn in de eerste helft van 2026 verscheidene investeringsprojecten gegund, andere zijn nog lopende. 

We leggen hierin grote nadruk op het renoveren van bestaande pompgemalen. Hiervoor werd een nieuwe consultant bouwkunde aangesteld en werd de aanstelling van een consultant verlengd.  Ons bestuur engageert zich ook voor de verwezenlijking van projecten in samenwerking met gemeenten en Aquafin. Ten slotte wordt er gestaag verder gewerkt aan diverse investeringsprojecten volgens de prioriteringslijst.

Er werd in de eerste helft van 2026 ook een project definitief opgeleverd, nl. de optimalisatie van een overstromingsgebied met een spaarfunctie in de Moerasstraat in Kruisem.

We beheren momenteel ca. 1.800 km onbevaarbare waterlopen van tweede categorie. We betalen ook de redelijke kosten terug voor het beheer aan de waterlopen van tweede categorie gelegen binnen de Polders en Wateringen. Het beheer betreft onder meer het maaien en ruimen van waterlopen, het plaatsen van oeverversterkingen, houtbeheer op de taluds van de waterlopen, exotenbeheer waar nodig en wenselijk.

Het aanbod om waterlopen van gemeenten over te nemen, blijft bestaan, zodat we het aantal waterloopbeheerders kunnen verminderen. 

Als gevolg van de Vlaamse beslissingen om Polders en Wateringen op te heffen, of beslissingen van lokale besturen om hun waterlopen aan de provincie over te dragen, kan het aantal kilometer waterlopen dat we als Provincie moeten beheren toenemen. Het beheer van de waterlopen gebeurt in goede samenwerking met de lokale besturen.

De onderhoudswerken, zowel aan onze eigen waterlopen als aan de waterlopen van de polders en wateringen zijn aan de gang.

In de eerste helft van 2026 werd in 447 dossiers een wateradvies verleend. Het team wateradviezen is nog niet volledig op kruissnelheid: momenteel is er een aanwervingsprocedure voor één vacature lopende, de andere collega's van het team bevinden zich nog in een opleidingstraject.

De provincieraad besliste om een akkoord te geven i.vm. de overname van 7 km waterlopen van 3e categorie in Sint-Martens-Latem. Het dossier ligt bij de Vlaamse regering voor verdere besluitvorming.

Onze valleigebieden spelen een cruciale rol in het klimaatrobuust maken van ons waterbeheer. Het zijn gebieden die water bergen en laten doorstromen en een belangrijke rol spelen in de zuivering ervan. Ook op vlak van wonen, natuur, recreatie, economie en landbouw vervullen ze een belangrijke functie. Er komen dus heel wat uitdagingen bij elkaar. Door gebiedsgericht te werken kunnen we deze uitdagingen zo goed mogelijk op elkaar afstemmen, zodat onze valleien al deze belangrijke functies optimaal kunnen (blijven) vervullen.

Binnen Oost-Vlaanderen lopen er verschillende Water-land-schap-projecten, die het watersysteem versterken met aandacht voor natuur en landbouw. We evalueren deze projecten en sturen ze bij waar wenselijk.

De projecten Water-Land-Schap 1.0 en 2.0 en ook het Interregproject klimaatrobuust watermanagement zijn volop  in uitvoering.