BD000016 Verder uitbouwen, beheren en ontsluiten van provinciale erfgoedsites, betekenisvol ingebed in hun omgeving

Onze provinciale erfgoedsites zijn toegangspoorten die de Oost-Vlamingen en andere bezoekers kunnen aanzetten tot ontdekken en beleven.

Ze zijn een toegang tot kennis over archeologie, onroerend erfgoed en erfgoedzorg. We zien voor hen een taak in het prikkelen van de bezoekers om zélf verder op zoek te gaan naar het erfgoed in hun omgeving en de rol die zij zelf kunnen opnemen in het zorgen voor dat erfgoed, bijvoorbeeld door samenwerking met andere instellingen en lokale besturen. De erfgoedsites vormen daarnaast ook het startpunt voor de verkenning van de bredere regio, of desgevallend erkende parken. 

Daarom willen we verder investeren in die provinciale erfgoed- en molensites en in het ontdekken van daaraan gekoppelde bijzondere (erfgoed)verhalen. We integreren onze erfgoedsites bovendien in de omliggende omgeving, bijvoorbeeld via fiets- en wandelroutes met zowel een toeristische als educatieve meerwaarde.

Op de vernieuwde erfgoedsite Ename laten we een breed publiek kennismaken met de diverse aspecten van erfgoedzorg in het erfgoeddorp Ename en ruimer Oost-Vlaanderen. We doen dit op diverse manieren: onder meer als onthaalpoort voor het Landschapspark Vlaamse Ardennen, door boeiende tentoonstellingen, lezingen en sectormomenten, deelname aan evenementen, onderzoek en de ontsluiting daarvan en de werking van het erkend onroerenderfgoeddepot.

We investeren extra in de buitenaanleg door het exemplarisch conserveren en ontsluiten van de archeologische resten, ingebed in het waardevolle omgevende erfgoedlandschap, en in samenwerking met diverse partners en beleidsdomeinen, zowel lokaal, regionaal als internationaal. 

In het Archeocentrum Velzeke laten we een breed publiek kennismaken met de resultaten van archeologisch onderzoek door tentoonstellingen, evenementen, re-enactment, onderzoek, publicaties,…

Daarnaast bouwen we het archeopark uit, ontsluiten dit  publieksgericht en linken het met omliggend (erfgoed)landschap en het Landschapspark Vlaamse Ardennen. Dit doen we onder meer door het visualiseren van een Romeinse weg en kampstructuren, naast het inrichten van een evenementenzone, een ambachtenzone, een zone voor levend erfgoed en een zone voor onderzoek. Daarvoor voorzien we een archeohuis dat het verhaal vertelt ‘van sleuf tot depot’ en waar ruimte is voor de verwerking van de vondsten.

In Mola Molencentrum laten we een breed publiek kennismaken met het molenerfgoed en hebben we een  kennis- en documentatiecentrum.

We investeren in het exemplarisch restaureren en ontsluiten van de provinciale molensites. Door dit preventief en duurzaam onderhoud vermijden we grote restauratiekosten en vervullen we een voorbeeldrol naar de sector en ander bedreigd (molen-)erfgoed. We investeren ook extra in de communicatie daarover ter plekke. 

De Zwalmmolensite bouwen we uit als onthaal- en belevingsplek, ook voor het landschapspark Vlaamse Ardennen. Onder meer door het restaureren en inrichten van de schuur. 

We bouwen het consulentschap verder uit door het exemplarisch beheren van molens, mee te zorgen voor bedreigd molenerfgoed en door het proactief inspelen op ruimtelijke ontwikkelingen die een impact kunnen hebben op de draaivaardigheid van molens en hun molenbiotoop. Het maalvaardig houden van de Oost-Vlaamse molens is overigens de beste garantie om deze erfgoedbakens in het landschap te behouden van verval. 

In erfgoedsite Scheepswerven Baasrode laten we een breed publiek kennismaken met het varend en scheepsbouwerfgoed en hebben we een kenniscentrum voor de varend erfgoedsector, gelegen in het Nationaal Park Scheldevallei en deel uitmakend van het Unesco Global Geopark Schelde Delta.  

Daarvoor bouwen we deze bijzondere erfgoedplek met onder meer authentiek bewaarde en aldus ontsloten atelierruimtes, gestaag verder uit met faciliteiten voor onthaal, backoffice, depot, atelier met actieve werffunctie samen met Monumentenwacht. We richten het schip de Lauranda in als publieksruimte  en onderzoeken de  mogelijkheden voor een fiets -en wandelpad in aansluiting op de Schelde en de omgeving. 

Buiten de eigen erfgoedsites met personeel, besteden we ook actief aandacht aan erfgoed op andere provinciale plekken, omdat erfgoed daar potentieel meerwaarde kan beteken. In 2026-2031 zetten we in op piloottrajecten.

We werken onder meer verder aan het beleefbaar maken van de resten van de Bladelinsite in Middelburg (Maldegem) en dat in het kader van de gehele ontsluiting van het erfgoeddorp, dat dan weer past in de bredere context van het Landschapspark Zwinstreek en in het Geopark Schelde Delta. Van de vijf provinciale bunkers in Nazareth geven we er twee een erfgoedontsluiting, mee in samenwerking met dienst milieu.

Het valoriseren van het provinciaal kunstbezit op provinciale sites wordt versterkt.